مارال

‏علیرضا ذیحق

تاریخچه‌‌ی داستان نویسی به زبان تركی در آذربایجانِ

در بررسی ادبیات آذربایجان در سرحدهای ایران ( آذربایجان جنوبی)، ادبیات داستانی به عنوان یك ژانر مستقل ادبی، از سال 1300 ه.ش آغاز می شود. در 1300 خورشیدی بوده كه نخستین نمونه های مدرن داستانی به زبان تركی آذربایجانی در ایران خلق شده و در این میان " عباس پناهی ماكویی " به عنوان یك پیشگام محسوب می شود‌. اولین قصه‌‌ی وی " پریشان " بوده كه آن را در روزنامه" فكر " منتشر كرده است.

يادداشتي از محبوبه موسوي

 قيزيل داغلار ، سرزمين افسانه هاي كهن

 وقتی که وزش نسیمی را حس می‌کنیم، وقتی باران رنگ اشیا را مات می‌کند، وقتی برف بر قله‌ها و دشت و دمن می‌نشیند و هر بهانه‌ی دیگری در وقت‌هایی بی‌شمار کافی است که خیال را بکشاند  به جایی دور. جایی دور از دسترس که از آن‌جا آمده‌ایم، در آن‌جا پا گرفته، قد کشیده و بزرگ شده‌ایم و بعد با روزگار از آن‌جا دور شده‌ایم اما نوستالوژی سرزمین همیشه با ما هست. چه رازی است که زیباترین احساس‌های ما همان‌هایی هستند که از گذشته‌ای دور اما خیلی نزدیک به ما می‌آید؟

كيتاب تنقيدي

" بير اوجاقدا ايكي كول توپاسي " حاققيندا دوشونجه لر

يئني شعرين جان داماري

" بير اوجاقدا ايكي كول توپاسي " رقيه كبيري و كيان خياو ين بيرگه يازديق لاري  اورتاق بيرشعر كيتابي دير. هر شاعيرين بؤلومو اؤزونه آيري دير آمما مضمون جهتين دن بير – بيرلري له ايلگي ده ديرلر.  كيتابين جيلد اوزه رين ده " اصلي – كرم دن يئني آنلاتي " يازيليب واوخوجونون ايسته ر ايسته مز كيتاب دان نه گؤزله دي يي آيدين دير. رقيه كبيري و كيان خياو يئني آذربايجان شعري نين  ايكي آدليم  سيما لاري اولاراق  ، اونلارين اثرلريني اوخوماق بير هَوَس كيمي  اينسان دا اويانير وايستير گؤره كي هانسي بير ارمغان لا توش گله جك دير.

اسد بهرنگی

ترجمه :علیرضا ذیحق

همسراياني غبار آلود

كندو كاوي در همگامي هاي ساعدي و بهرنگي

و، همسرايان در افقهاي غبار آلوده مي خوانند

آوار صبح است اينكه مي پاشد به روي بستر عشق

ديوار بخت است اينكه مي ريزد به جوي فصل

سيل ارسبار است در دشت مغان ، آهوي زخمي كُش

....

با خوشه هاي اشك ازباغ خزان دوست مي آييم

با زخم شيشه زير پاهامان

و دلهامان .

مفتون اميني

صمدبهرنگي (1318- 1347ه. ش) و غلامحسين ساعدي ( 1364- 1314ه. ش) كه هر كدام با سبك و سياق ويژه ي خود از تأثير گذار ترين نويسندگان عصر خود و همچنين از نام آوران ادبيات داستاني ايران در جهان شناخته مي شوند ، با چهار سال فاصله ي سني هر دو زاده ي تبريز بودند و آشنايي شان نيز از زادگاهشان شروع شده بود . يك اتفاق ساده باعث دوستي و همدلي عميقي گشته بود و تا دم مرگ " صمد " تداوم داشت . غلامحسين ساعدي از نخستين ديدارش با صمدبهرنگي چنين ياد مي كند :

كندو كاوي درهمگامي هاي بهرنگي و فروغ فرخزاد

عليرضا ذيحق

اين قصه ايست كه خلق ها مي سرايند

اگر يكي از صدا بيفتد، ديگري به صدا در مي آيد

قصه گو باز مي ماند، و قصه دوام مي يابد.

                                                        عليرضا نابدل

صمد بهرنگي و فروغ فرخزاد به عنوان تأثير گذارترين چهره ها در تاريخ ادبيات ايران ، مردگانِ جواني اند كه با آثار خلاقه و كسوت برنايي شان به رازي  ازجاودانگي دست يافته و همچنان جوان مانده اند .  فروغ فرخزاد كه متولد 1313 خورشيدي بوده ، پنج سال از صمد بهرنگي بزرگتربوده و وقتي صمد در شهريور 1374 به آبهاي ارس پيوست ، نزديك دوسال از وداع فروغ و حادثه ي مرگ اش مي گذشت . 

خوي ناغيل لارين دان:

گولعوذار

ائشيديب يازان : عليرضا ذيحق

گونلرين بيرين ده  ايكي باجي وارايدي . بيري دؤولت دي  ايدي بيري كاسيب . كاسيب باجي اوقَدَر مهربان ايدي كي بوتون وار يوخون وئرير و دؤولت دي باجي سينا كي تزه دوغموشدي بيرتوپ مخمر آلير. آمما دؤولت دي باجي اونو بَيَن مي ييب  آتير ايت درين قاباغينا. كاسيب باجي نين اوره يي سيخيلير و ائله ناراحات اولور كي ائوه گليب چيخينجا وختين نن قاباخ سانجيسي توتور.

جمشيد شاه

قصه عاميانه

مرغ خندان، پرنده‌ي  خوشخوانِ شاه پريان "ملكه جهان افروز" كه با همه ي كوچكي اش نيمي نازنيني زيباروي بود و نيم ديگرش مثل گنجشككي،به خواب شاهزاده جمشيد مي آيد و از دياري اسرارانگيز بنام تخت سليمان مي گويد و اينكه بازي تقدير، او را به سفري دور و دراز به جويايي او واخواهد داشت.